شرح خدمت
تشخیص اصابت گلوله مستقیم یا غیر مستقیم و محلهای ورود و خروج گلوله:
نقش صلاحیت کارشناسی رسمی دادگستری در اسلحهشناسی و مهمات در تشخیص اصابت گلوله مستقیم یا غیرمستقیم و تعیین محل ورود و خروج گلوله، از ارکان کلیدی دادرسی کیفری و انتظامی در ایران است. این صلاحیت، که در دستورالعملهای رسمی نیز جایگاه ویژهای دارد، شرح وظایف زیر را در بر میگیرد:
تشخیص مسیر و نوع اصابت گلوله
بازسازی مسیر تیراندازی: کارشناسی رسمی دادگستری با استفاده از ابزارهایی مانند سیستمهای لیزری، مسیر اصابت گلوله را در محیطهای باز یا بسته بازسازی کرده و محل دقیق شلیک را بر اساس زاویه و مسیر حرکت گلوله تعیین مینماید .
تفکیک اصابت مستقیم و غیرمستقیم: از نشانههایی چون کمانش مسیر، تغییر زاویه گلوله، و آثار انحراف در دیوارهها یا اجسام اطراف محل وقوع جرم، کارشناسان میفهمند که آیا گلوله بهصورت مستقیم شلیک شده یا پس از برخورد به سطحی منحرف گشته است .
تعیین محلهای ورود و خروج گلوله
تحلیل محل شلیک و اصابت: با بررسی دقیق آثار بر روی اجساد، پوشش، یا دیوارها، کارشناسی رسمی دادگستری محل ورود و خروج گلوله را شناسایی میکند. این کار برای تعیین جهت تیر و موقعیت عامل حادثه یا مقتول ضروری است .
مقایسه آنالیز آزمایشگاهی: تطبیق ذرات باروت و سرب بر جای مانده روی البسه یا پوست با گلولههای برجای مانده، صحت فرضیات مسیرشناسایی را میسنجد .
اهمیت قضایی و انتظامی
اثبات شلیک یا بازسازی جزئیات جرم: نظریه کارشناسی رسمی دادگستری در قضایای قتل، تعرض، ترور، حوادث انتظامی یا حوادث ناشی از مأموران انتظامی، جهت اثبات یا رد وقوع تیراندازی و نحوه آن کاربرد محوری دارد.
تفکیک قتل از خودکشی: تحلیل زاویه ورود گلوله، محل درگیری یا صحنه، و مشخصات ابزار مورد استفاده، امکان تعیین عمدیبودن تیراندازی را فراهم میآورد .
شفافیت دادرسی: نقش این صلاحیت، ایجاد شاکلهی فنی و مستند برای تصمیمات قضایی و تقویت اعتماد عمومی به اثبات واقعیت حادثه است.
به این ترتیب، کارشناسی رسمی دادگستری در اسلحهشناسی و مهمات، با اتکا به روشهای میدانی، آزمایشگاهی و میکروسکوپی، مسائلی چون اصابت مستقیم یا غیرمستقیم گلوله و تعیین دقیق محل ورود و خروج آن را روشن میسازد. این تخصص، نقش تعیینکنندهای در کشف حقایق جرایم مسلحانه و تأمین عدالت قضایی دارد.