تأمین و تهیه گاز مایع و طبیعی (تأسیسات سر چاهی در خشکی و دریا و بهره‌برداری از آن و سیستمهای کنترل و برق ابزار دقیق)

کارشناس رسمی دادگستری در رشته گاز و گازرسانی نقش کلیدی و تخصصی در بررسی، ارزیابی و گزارش موضوعات فنی مرتبط با تأمین، انتقال و بهره‌برداری از گاز طبیعی و مایع ایفا می‌کند. در حوزه «تأمین و تهیه گاز مایع و طبیعی»، این کارشناسان دارای صلاحیت قانونی برای تحلیل و اظهار نظر دقیق در مواردی هستند که مستقیماً با تأسیسات سرچاهی (در خشکی یا دریا)، ایستگاه‌های تقویت فشار و سیستم‌های کنترل و برق-ابزار دقیق مرتبط هستند .

کارشناس رسمی دادگستری گاز و گازرسانی، در قالب مأموریت قضایی یا قراردادی، وظایفی مشخص و جامع بر عهده دارد:

نظارت و ارزیابی فنی تأسیسات سرچاهی: بررسی طراحی، اجرا و بهره‌برداری تاسیسات استخراج گاز در خشکی و دریا و اطمینان از عملکرد صحیح توربین‌ها، کمپرسورها، تجهیزات کنترل، و سیستم‌های ایمنی .

بازرسی سیستم‌های کنترل و برق ابزار دقیق: تحلیل عملکرد سامانه‌های کنترل اتوماتیک، شیوه بهره‌برداری ایمن و استانداردسنجی تجهیزات مرتبط با فشار، دما و نشت احتمالی.

ارزیابی شبکه انتقال و ایستگاه‌های تقویت فشار گاز: تأیید نقشه‌ها و طراحی خطوط لوله فشار بالا (۲۵۰ تا ۱۳۰۰ PSI) و ایستگاه‌های کنترل فشار شهری و بین‌شهری .

بررسی منابع و تجهیزات مصرفی گاز: تحلیل انواع مصارف، صحت عملکرد تجهیزات مصرف‌کننده و تطبیق آن‌ها با شاخص‌های ایمنی و معیارهای فنی.

دامنه کاربرد حقوقی و قضایی

در محیط قضایی، کارشناسی رسمی دادگستری در این صلاحیت مجاز به ارائه گزارش فنی در موارد زیر است:

اختلافات پیمانکاری و قراردادی: در صورت بروز مناقشات میان پیمانکار، کارفرما یا مشاور در پروژه‌های استخراج، انتقال یا توزیع گاز، کارشناس رسمی دادگستری تحلیل و ارزش‌گذاری خسارت، اجرت‌المثل، امور مالی و حق‌الامتیاز را انجام می‌دهد .

سوانح و حوادث گازی: در موارد نشت گاز، انفجار، گازگرفتگی یا سایر مخاطرات، کارشناس رسمی دادگستری به شناسایی علت حادثه، مکان‌یابی نشت و تحلیل عملکرد سیستم‌های ایمنی می‌پردازد .

ارزیابی نقشه‌ها و طرح‌های گازرسانی: اظهارنظر رسمی درباره صحت نقشه‌های گازرسانی شهری، بین‌شهری، صنعتی و ساختمانی، مطابق استانداردهای ملی و بین‌المللی .

ابزار و راهکارهای مورد استفاده

برای ارائه یک گزارش کارشناسی رسمی دادگستری دقیق و مستند، ابزارهای زیر مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد:

بازرسی فنی سلامت تأسیسات: با استفاده از تجهیزات ابزار دقیق پیشرفته، تست فشار، نشت‌یابی و آنالیز عملکرد تجهیزات.

مطالعه مستندات مهندسی: بررسی نقشه‌ها، دیاگرام‌ها و جداول فنی خطوط لوله و ایستگاه‌ها.

مطابقت با مقررات و دستورالعمل‌ها: ارزیابی بر اساس استانداردهای ملی ساختمان، مقررات گازرسانی و دستورالعمل‌های بین‌المللی .

تحلیل حادثه و علت‌یابی فنی: بررسی داده‌های عملکرد، بازرسی پس از حادثه و تحلیل علل وقوع انفجار یا نشت گاز.

اهمیت و ارزش حقوقی

داری صلاحیت کارشناسی رسمی دادگستری در این حوزه، قابلیت ارائه اظهارنظر رسمی دارای پشتوانه فنی‌قضایی را ایجاد می‌کند؛ به‌گونه‌ای که تصمیم‌گیری قضات و مدیران دولتی در مواردی مانند تأیید ایمنی تاسیسات صنعتی، بررسی حوادث یا تعیین میزان خسارت، بر اساس گزارش‌هایی مستند و مدرک‌محور صورت می‌پذیرد. از دید نظام قضایی ایران، وجود چنین تخصصی از لحاظ علمی‌حقوقی و امنیتی جزو نیازهای اساسی است .