تعیین و تجزیه و تحلیل: نسبت های نقدینگی، نسبت های فعالیت و عملیاتی، نسبت ارزش ویژه، توقف واقعی، توقف عملی، ارزش فعلی، بودجه، بازده سرمایه گذلری، نقطه سربه سر، ارزیابی و اعتبارسنجی، جریان نقدینگی، ریسک سیستماتیک، هزینه های بالاسری در سطح کلیه بنگاه های اقتصادی

در حوزه امور اقتصادی و بازرگانی، تحلیل نسبت‌های مالی به‌عنوان ابزاری کلیدی برای ارزیابی عملکرد بنگاه‌های اقتصادی و اتخاذ تصمیمات استراتژیک به‌شمار می‌رود. این تحلیل‌ها با استفاده از داده‌های صورت‌های مالی، تصویری جامع از وضعیت نقدینگی، کارایی عملیاتی، سودآوری و ریسک‌های موجود ارائه می‌دهند.

۱. نسبت‌های نقدینگی

نسبت‌های نقدینگی، توانایی یک بنگاه را در پرداخت تعهدات کوتاه‌مدت ارزیابی می‌کنند. مهم‌ترین این نسبت‌ها عبارتند از:

نسبت جاری: نسبت دارایی‌های جاری به بدهی‌های جاری که نشان‌دهنده توانایی کلی بنگاه در پرداخت بدهی‌های کوتاه‌مدت است.

نسبت آنی: با حذف موجودی کالا از دارایی‌های جاری، توانایی پرداخت بدهی‌های فوری را بدون در نظر گرفتن موجودی کالا می‌سنجد.

نسبت وجه نقد: نسبت وجه نقد و معادل‌های آن به بدهی‌های جاری که نقدترین دارایی‌ها را در نظر می‌گیرد.

۲. نسبت‌های فعالیت و عملیاتی

این نسبت‌ها کارایی استفاده از منابع را در فرآیندهای عملیاتی اندازه‌گیری می‌کنند:

نسبت گردش دارایی: نسبت فروش خالص به مجموع دارایی‌ها که نشان‌دهنده بهره‌وری کلی دارایی‌ها در تولید درآمد است.

دوره گردش موجودی کالا: مدت زمانی که طول می‌کشد تا موجودی کالا به فروش برسد.

دوره وصول مطالبات: میانگین زمانی که طول می‌کشد تا مطالبات از مشتریان وصول شود.

دوره پرداخت بدهی‌ها: مدت زمانی که بنگاه برای پرداخت بدهی‌های خود به تأمین‌کنندگان نیاز دارد.

۳. نسبت ارزش ویژه

نسبت ارزش ویژه به کل دارایی‌ها، سهم حقوق صاحبان سهام را از کل دارایی‌ها نشان می‌دهد و میزان اتکا به منابع خارجی را ارزیابی می‌کند.

۴. نقطه سر به سر

نقطه سر به سر، سطح فروش یا تولیدی است که در آن درآمد کل با هزینه‌های کل برابر می‌شود. این نقطه نشان‌دهنده حداقل عملکرد لازم برای پوشش هزینه‌ها است و از آن به بعد، هر واحد فروش اضافی منجر به سود می‌شود.

۵. جریان نقدینگی

جریان نقدی، میزان ورود و خروج وجه نقد در یک دوره زمانی مشخص را نشان می‌دهد. جریان نقدی مثبت، نشان‌دهنده سلامت مالی و توانایی در تأمین منابع مالی برای عملیات و سرمایه‌گذاری است.

۶. ریسک سیستماتیک

ریسک سیستماتیک، ریسکی است که ناشی از عوامل کلان اقتصادی، سیاسی و اجتماعی است و بر تمامی بازارها و صنایع تأثیر می‌گذارد. این نوع ریسک غیرقابل اجتناب است و با ابزارهای موجود در اقتصاد می‌توان آن را کنترل کرد.

۷. هزینه‌های بالاسری

هزینه‌های بالاسری، هزینه‌هایی هستند که به‌طور مستقیم به تولید یک محصول یا خدمت خاص نسبت داده نمی‌شوند. این هزینه‌ها شامل هزینه‌های اداری، حقوق پرسنل غیرمستقیم، بیمه و هزینه‌های نگهداری تجهیزات هستند.

در مجموع، تحلیل این نسبت‌ها و شاخص‌ها، ابزارهای حیاتی برای مدیران، تحلیلگران مالی، سرمایه‌گذاران و سایر ذینفعان در ارزیابی عملکرد بنگاه‌های اقتصادی و اتخاذ تصمیمات آگاهانه به‌شمار می‌روند.