شرح خدمت
تعیین میزان خسارت ناشی از شکار در مناطق چهارگانه (جدید):
در نظام حقوقی ایران، کارشناسی رسمی دادگستری محیط زیست طبیعی با صلاحیت تعیین میزان خسارت ناشی از شکار در مناطق چهارگانه دارای نقش کلیدی در حمایت از منابع حیات‌وحش و حفاظت از عرصه‌های تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست (اثر طبیعی ملی، پارک ملی، پناهگاه حیات‌وحش و مناطق حفاظت‌شده) است. این صلاحیت ضمن رعایت ضوابط قانونی، فرایندی دقیق و علمی را برای ارزیابی زیان‌های محیط‌زیستی ناشی از شکار اعمال می‌کند.
حوزه عملکرد و مسئولیت‌ها
برآورد حقوقی و قضایی خسارت: در دعاوی کیفری و حقوقی مرتبط با شکار غیرمجاز، کارشناسی رسمی دادگستری محیط زیست طبیعی ارزش اقتصادی گونه‌های شکارشده را تعیین می‌کند تا قاضی بتواند حکم متناسب را صادر کند .
ارزیابی مقابله با تجاوز به مناطق چهارگانه: در پرونده‌هایی که شکار در محدوده مناطق تحت مدیریت محیط زیست اتفاق افتاده، این کارشناسان تشخیص می‌دهند که چه میزان از سهم طبیعی و زیستی محیط آسیب دیده است .
همکاری در دعاوی اداری و بیمه‌ای: گزارش‌های کارشناسی آن‌ها به‌عنوان مستند در مؤسسات بیمه، وزارت دادگستری، بانک‌ها و سازمان‌های دولتی به‌منظور مطالبه خسارت یا تعیین مبلغ دیه محیط‌زیستی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
ابزار و روش‌های کارشناسی
بازدید میدانی و شناسایی گونه‌ها: بررسی محل شکار، نمونه‌گیری از لاشه‌ها، ثبت گونه و برآورد تعداد و وضعیت بدنی آن‌ها انجام می‌شود .
مطالعه مستندات و داده‌های آماری: استفاده از آمار حیات‌وحش، گزارش‌های محیط‌بانی، عکس‌های ماهواره‌ای و نقشه‌های حفاظتی برای برآورد دقیق خسارت؛ بهره‌گیری از داده‌های تاریخی جمعیت گونه‌ها .
محاسبه ارزش اقتصادی زیست‌بوم: با توجه به ارزش اکوسیستم در مناطق چهارگانه و قوانین مرتبط، ارزش اقتصادی گونه‌های شکارشده محاسبه و خسارت زیست‌محیطی مشخص می‌گردد .
زمینه‌های کاربرد عملی
پرونده‌های کیفری شکار غیرمجاز: ارائه نظر تخصصی جهت تکمیل مستندات قاضی و وصول جریمه یا دیه محیط‌زیستی علیه متخلفان.
مطالبه خسارت توسط سازمان‌های دولتی: وزارت محیط زیست یا نهادهای مرتبط از متخلف یا مسئولان احیایی خواهان غرامت می‌شوند.
بیمه و قراردادهای دولتی: در ارزیابی خسارت‌های ناشی از شکار در پروژه‌های دولتی یا قراردادهای بهره‌برداری از عرصه‌های چهارگانه، نقش گزارش کارشناسی رسمی دادگستری محیط زیست طبیعی برجسته است.
ارزش حقوقی و اجتماعی
تقویت ضمانت اجرای قوانین محیط‌زیست: با پشتوانه معتبر کارشناسی، قاضی و نهادهای دولتی قادر به اعمال مجازات معقول و متناسب هستند.
حفاظت از تنوع زیستی و عرصه‌های طبیعی: جبران خسارت محیط‌زیستی در حکم عاملی بازدارنده برای شکار غیرمجاز به‌شمار می‌آید.
اعتبار اسناد کارشناسی: نظر کارشناسی رسمی دادگستری از منظر قضایی و حقوقی معتبرترین سند محسوب می‌شود و به دولت و قوه‌قضائیه در اثبات حق حمایت زیست‌محیطی کمک می‌کند.
در مجموع، کارشناسی رسمی دادگستری محیط زیست طبیعی با اجرای مطالعات میدانی، تفسیر داده‌های محیطی و محاسبات اقتصادی آسیب‌های شکار در مناطق چهارگانه، نقش اثربخشی در روند قضایی و حمایت از منابع طبیعی ایفا می‌کند. گزارش‌های رسمی این کارشناسان ابزاری حیاتی برای اعمال مجازات، مطالبه خسارت، بازسازی و تضمین سلامت اکوسیستم‌های ارزشمند ایران هستند.