شرح خدمت
ارزیابی آثار و فعالیت های نمایشی و تئاتر:
صلاحیت ارزیابی آثار و فعالیت‌های نمایشی و تئاتر در شاخه «هنر، رسانه و تبلیغات»، یکی از موارد مورد تایید و تعریف‌شده برای کارشناسی رسمی دادگستری در جمهوری اسلامی ایران است.
این صلاحیت، امکان مشارکت رسمی در پرونده‌های قضایی و امور اداری را برای کارشناسی رسمی دادگستری فراهم می‌آورد که به‌طور تخصصی در زمینه آثار نمایشی، اجرای تئاتر و فعالیت‌های تولید مرتبط با آن مداخله می‌کند .
وظایف و محدوده قانونی
کارشناسی رسمی دادگستری دارای این صلاحیت، بر اساس قوانین مرتبط با آئین دادرسی مدنی و دستورالعمل‌های مرکز کارشناسان قوه قضائیه، می‌تواند در زمینه اجرای فعالیت‌های نمایشی، تئاتر، تله‌تئاتر و … در نقش کارشناس رسمی دخیل شود. در احکام قضایی یا دعاوی حقوقی، کارشناسی رسمی دادگستری مورد ارزیابی و بررسی عملکرد اجراکننده، گروه تولید یا سایر دست‌اندرکاران قرار می‌گیرد تا موارد زیر ساماندهی شود:
ارزش‌گذاری نمایشنامه‌های تئاتر و اجرای صحنه‌ای یا تلویزیونی، و تعیین خسارات مادی ناشی از لغو، تاخیر یا ضعف اجرا .
برآورد خسارت مربوط به اجرای آثار نمایشی، شامل قرارداد تهیه‌کنندگان، بازیگران، کارگردانان، نیروهای فنی و تولید .
تحلیل فنی و تخصصی فعالیت‌های نمایشی در موارد اختلاف بر سر حقوق مادی یا معنوی، تشخیص موضوع و نوع اثری که ارائه شده است .
ابزار و روش‌های مورد استفاده
در چارچوب اجرای این صلاحیت، کارشناسی رسمی دادگستری به کارگیری ابزارها و روش‌های تخصصی را ضروری می‌داند:
بررسی اسناد قرارداد، اسکریپت نمایشنامه، صورت‌جلسات تولید یا اجرای اثر برای تجزیه و تحلیل حقوق و مواد مالی مرتبط؛
مشاهده مستقیم یا تحلیل فیلم‌برداری‌های اجرای صحنه یا تله‌تئاتر جهت ارزیابی کیفیت اجرا، میزان مخاطره فنی یا نقص اجرا؛
مطالعات تطبیقی با استانداردهای عمومی اجراهای نمایشی و معیارهای حرفه‌ای حوزه تئاتر در ایران؛
جلسات مصاحبه با طرف‌های درگیر در تولید، شامل مسئولان فنی، عوامل هنری و تهیه‌کنندگان برای روشن شدن جنبه‌های اختلاف.
کاربردهای عملی در نظام قضایی و اداری
از صلاحیت ارزیابی آثار و فعالیت‌های نمایشی و تئاتر معمولاً در موارد زیر استفاده می‌شود:
در پرونده‌های دادگاه‌های عمومی یا ویژه که اختلاف حقوقی مالی یا معنوی درباره یک اجرای تئاتر مطرح است؛
در ارزیابی قراردادها و شکایات حقوق اجراکنندگان و تهیه‌کنندگان که بر سر سهم درآمد، خسارت یا اجرای قراردادی اختلاف دارند؛
در ارزیابی و تعیین خسارت ناشی از لغو اجرای نمایش یا نقص در اجرای تعهدات قراردادی؛
در دعاوی مرتبط با نقض حقوق مادی و معنوی هنرمندان، تهیه‌کنندگان و سایر عوامل تولید؛
در ارزیابی آثار نمایشی برای جشنواره‌ها یا نمایشگاه‌های حقوقی و قضایی، به‌منظور اعلام نظر بی‌طرفانه درباره کیفیت یا خلاقیت اثر .
ارزش آن در نظام قضایی
تمسک به نظر کارشناسی رسمی دادگستری دارای این صلاحیت، برای دستگاه قضایی و اداری ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است:
اعتمادپذیری و رسمیت بالا: نظر رسمی کارشناسی رسمی دادگستری با استناد قانونی و پروانه رسمی ارائه می‌شود و در محاکم کاربردی است؛
تحلیل دقیق فنی و مالی: ارزیابی مستند و تخصصی از جنبه مالی (دستمزد، هزینه اجرا) و فنی نمایشی؛
بی‌طرفی در دعاوی هنری: کارشناس رسمی دادگستری به‌عنوان نهاد مستقل شناخته می‌شود و دیدگاه منصفانه ارائه می‌دهد؛
پوشش دعاوی حقوق مادی و معنوی: مسائل ناشی از حق مولف، اجراکننده، تهیه‌کننده یا سایر ذینفعان را باز می‌گشاید و راه حل قانونی ارائه می‌دهد.