شرح خدمت
صلاحیت کارشناسی رسمی دادگستری در رشته بورس و اوراق بهادار در چارچوب قانونی، بررسی و ارزش‌گذاری انواع ابزارهای مالی از جمله سهام، اوراق مشارکت و کسب‌وکارهاست. این صلاحیت، که بدون محدودیت سقف ریالی فعالیت می‌کند، توسط مراجع قضایی، سازمان بورس، نهادهای دولتی و غیر‌دولتی (مانند شرکت‌های واگذارکننده سهام دولتی) به‌کار گرفته می‌شود.
حوزه فعالیت
بخش قضایی: ارائه نظر مستدل در دعاوی مرتبط با اختلاف میان سهامداران، سرمایه‌گذاران، مدیران شرکت‌ها یا کارگزاران بورس .
بخش اداری و دولتی: ارزش‌گذاری دارایی‌های موضوع واگذاری دولت (خصوصی‌سازی، انتقال سرمایه، معاملات سهام دولتی) .
نهادهای مالی و سرمایه‌گذاری: تهیه گزارش‌های مالی، امکان‌سنجی طرح‌ها، مدیریت ریسک و تحلیل وضعیت عملکرد قراردادهای اعتباری یا صندوق‌های سرمایه‌گذاری .
مسئولیت‌ها و محدوده قانونی
کارشناس رسمی دادگستری بورس و اوراق بهادار موظف است:
ارائه نظر کارشناسی مکتوب و مستند درباره قراردادهای مالی، سهام و اوراق بهادار، بدون محدودیت سقف ریالی .
بررسی شفافیت مالی و کشف حساب‌سازی یا تخلف در گزارش‌های ماهانه، سه‌ماهه یا سالانه شرکت‌ها .
ارزیابی دقیق ارزش دارایی‌ها از جمله روش‌هایی نظیر ارزش دفتری، سود انباشته، ارزش جایگزینی دارایی‌ها، با لحاظ موضوع فعالیت و وابستگی‌ها .
تشخیص تخلفات بازار سرمایه اعم از تأخیر در انتشار اطلاعات، دستکاری قیمت، یا عملیات انتشار اطلاعات غلط در فضای مجازی یا رسانه‌ها .
ارائه نظر درباره وظایف، مسئولیت‌ها و اختیارات طرفین قراردادهای مالی از آن جمله قراردادهای سهام واقعی یا صوری .
ابزارها و روش‌ها
برای انجام وظایف محوله، کارشناسی رسمی دادگستری رشته بورس و اوراق بهادار از:
تحلیل اسناد مالی و حسابداری: صورت‌های مالی، ترازنامه، سود و زیان، قراردادها و مستندات مرتبط .
مطالعات بازار و رصد رفتار سهام، برآورد نوسانات، روند تغییر مالکیت و تأثیر عوامل بیرونی مانند نرخ ارز و وضعیت صنایع .
روش‌های کمّی و کیفی ارزشیابی مانند ارزش جایگزینی دارایی، نسبت‌های مالی، تحلیل ریسک و رتبه‌بندی مالی .
گزارش‌دهی دقیق به مراجع قضایی یا ناظران بازار؛ با توجه به وظیفه قانونی نگهداری نسخه گزارش‌ها برای حداقل پنج سال پس از ارجاع .
مصادیق کاربرد
رسیدگی به دعاوی سهامداران یا مدیران در دعاوی فردی یا شرکتی با بررسی دلایل ادعا و مستندات مالی
ارزیابی ارزش واقعی شرکت‌های دولتی پیش از واگذاری، با در نظر گرفتن شرایط بازار و ساختار داخلی شرکت‌ها
تلاش در شناسایی تخلفات کارگزاری‌ها که سبب ضرر سرمایه‌گذاران شده، از جمله دسترسی به حساب‌ها یا معاملات مشکوک .
بررسی فریب رسانه‌ای یا حسابداری که موجب جذب سرمایه به‌صورت هیجانی و سپس ضرر شده است؛ تحلیل قرارداد، شفافیت، و انتشار گزارش .
اظهار نظر درباره قراردادهای مالی بزرگ میان شرکت‌ها یا در موضوعات مرتبط با بورس بدون سقف ریالی