شرح خدمت
رسیدگی و ارزیابی ماشین‌آلات و تأسیسات صنایع ماشین‌سازی:
صلاحیت کارشناسی رسمی دادگستری برق، ماشین و تأسیسات کارخانجات در چارچوب قانون و مصوبات قوه قضاییه، به کارشناسان رسمی دادگستری این حوزه اجازه می‌دهد که در موارد متنوع صنعتی و قضایی، اعلام نظر تخصصی و گزارش رسمی ارائه دهند. این صلاحیت تحت نظارت مرکز و کانون کارشناسان رسمی قوه قضاییه تصویب و ابلاغ می‌گردد و منحصر به کارشناسان دارای پروانه رسمی است .
این صلاحیت دارای چند حوزه مهم عملی است: نخست، رسیدگی و ارزیابی تأسیسات برقی و مکانیکی در کارخانجات—از جمله انتقال و توزیع نیروی برق، تجهیزات برق صنعتی، سیستم‌های حفاظتی، کنترل و ابزار دقیق—در مقیاس کارخانه‌های کوچک تا واحدهای صنعتی بزرگ و سنگین .
دوم، ارزیابی و تعیین خسارت ماشین‌آلات کارگاهی، ماشین‌آلات عمرانی، راه‌سازی و کششی-خودکششی در انواع صنایع متنوع مانند نفت، فولاد، مواد غذایی و… .
همچنین، کارشناسان موظف به بررسی تأسیسات مکانیکی شامل آب، گاز، بخار و هوای فشرده در محیط کارخانه هستند .
در موارد اختلاف پیمانکاران، مشاوران، کارفرمایان یا دستگاه‌های دولتی و خصوصی، کارشناسی رسمی دادگستری وظیفه دارد گزارش فنی مستند ارائه دهد. این گزارش‌ها شامل ارزیابی خسارت ناشی از تاخیر پیمان، اشکالات فنی در ماشین‌آلات، محاسبات اجرت‌المثل، حق‌الامتیازات فنی، مناقصات صنعتی و تعیین حق‌الزحمه با توجه به تعرفه‌های مصوب هستند .
ابزار و روش‌شناسی مورد استفاده در این صلاحیت، شامل بازدید فنی حضوری، باز شدن و نمونه‌برداری تجهیزات، تنظیم دیاگرام‌های فنی، محاسبه ارزش واقعی، تعیین درصد استهلاک و تحلیل علت خسارت است. برای مثال، سیستم حفاظتی یا تابلو برق و موتورها تحلیل می‌شوند، ضمن اینکه سیستم‌های گازرسانی، بخار و خطوط انتقال نیرو تحت بررسی قرار می‌گیرند. خروجی مطالعات شامل گزارش‌های دقیق عددی، مقایسه بین استانداردها، جداول قیمت‌گذاری و مدارک تصویری یا ویدئویی است .
کاربرد عملی این صلاحیت در ایران گستره متنوعی را شامل می‌شود، مانند:
ارزیابی برای بانک‌ها در زمان صدور تسهیلات و ضمانت تجهیز کارخانه‌ها .
تعیین خسارات ناشی از سانحه یا نقص در تأسیسات صنعتی، جهت تنظیم خسارت در دعاوی حقوقی.
تنظیم گزارش در اختلاف بین پیمانکار، مشاور و کارفرما.
کارشناسی در مناقصات صنعتی رسمی و بررسی مستندات فنی و اقتصادی.
ارزیابی مالی و فنی در زمینه صنعت نفت، پتروشیمی، فولاد، سیمان، صنایع غذایی و دیگر حوزه‌های تخصصی .
از نظر نقش حقوقی، گزارش کارشناسی رسمی دادگستری به‌عنوان سند معتبر قانونی در محاکم دادگستری، هیات‌های حل اختلاف و سازمان‌های نظارتی مورد استناد قرار می‌گیرد. این گزارش‌ها به لحاظ مستند بودن و بهره از روش‌های مهندسی معتبر، در تصمیم‌گیری قضایی یا اداری تأثیرگذار هستند.
در نتیجه، صلاحیت کارشناسی رسمی دادگستری برق، ماشین و تأسیسات کارخانجات، یک نقش کلیدی فنی–حقوقی ایفا می‌کند که با ابزار روش‌های فنی و علمی، بازدید، محاسبه، تحلیل خسارت و گزارش دقیق، به شفاف‌سازی وضعیت تجهیزات و زیرساخت‌های صنعتی می‌پردازد. این گزارش‌ها در مسیر اهداف قضایی، اقتصادی و نظارتی کشور، ضریب اعتماد فنی را ارتقاء داده و زمینه اجرای عدالت فنی و اقتصادی را فراهم می‌آورد.